Bij parkinson kunnen de klachten in de loop van de dag wisselen. Dat komt doordat de medicatie niet altijd gelijkmatig werkt. Soms voel je je goed, en een uur later merk je dat je stijver of trager beweegt.

Deze wisselingen worden schommelingen of fluctuaties genoemd. Ze ontstaan doordat de hoeveelheid medicatie in je bloed stijgt en daalt. In deze fase van parkinson is het belangrijk om goed te kijken naar hoe je je voelt op verschillende momenten van de dag. Want juist dan kun je, samen met je arts, betere keuzes maken.

Wat zijn schommelingen precies?

Wanneer je parkinsonmedicatie zoals levodopa gebruikt, wordt het medicijn niet altijd even snel of gelijkmatig opgenomen in je lichaam.

Je kunt daardoor het volgende ervaren:

• Wearing off: vlak voordat je nieuwe medicatie moet innemen, merk je dat de vorige dosis is uitgewerkt. Je voelt je stijver, trager of hebt weer meer klachten.
• Off-episode: een moment waarop de medicatie tijdelijk helemaal niet lijkt te werken.
• Dyskinesie: onwillekeurige, overmatige bewegingen die optreden als het medicijn in je bloed piekt. Dit heet ook wel piek-dose dyskinesie.
• Bifasische dyskinesie: dit ontstaat juist bij het stijgen én dalen van de medicatiespiegel.

Voor veel mensen is milde dyskinesie minder vervelend dan off-momenten. Toch kunnen ze het uitvoeren van dagelijkse activiteiten, zoals eten of schrijven, lastiger maken.

Voorspelbare schommelingen

Bij voorspelbare schommelingen treden je klachten steeds op rond dezelfde tijd. Bijvoorbeeld: je merkt dat je altijd stijver wordt vlak voordat je jouw volgende dosis inneemt. In dat geval kan je arts de medicatie aanpassen. Mogelijke oplossingen zijn:

• kortere tussenpozen tussen de medicatie
• langwerkende tabletten
• een andere combinatie van medicijnen

Door deze aanpassingen kunnen de klachten minder vaak of minder heftig terugkomen.

Onvoorspelbare schommelingen

Naarmate de ziekte vordert, kunnen de schommelingen onvoorspelbaarder worden. Je belandt dan zonder waarschuwing in een off-periode, ongeacht wanneer je je medicatie hebt ingenomen. Ook dyskinesie kan onverwacht optreden.

Dit kan veel invloed hebben op je dagindeling, je sociale leven en je gevoel van controle. Het is begrijpelijk als je hierdoor minder durft te ondernemen.

Wat kun je doen als je behandeling niet meer voldoende werkt?

Als je huidige behandeling niet meer voldoende werkt of lastig vol te houden is, is het belangrijk om dit te bespreken met je arts. Samen met je arts kun je kijken of aanpassing in je medicatie noodzakelijk is. Wil je je goed voorbereiden op het gesprek met je arts? Gebruik dan de gesprekshulp om je klachten, wensen en vragen op een rij te zetten.