Slapen bij parkinson
Slapen is essentieel voor je herstel en energie. Veel mensen met parkinson ervaren slaapproblemen, zoals moeilijk in slaap vallen, onrustige benen of ’s nachts wakker worden. Dit kan te maken hebben met veranderingen in de hersenen, medicatie of lichamelijke klachten. Hieronder lees je over veelvoorkomende problemen en wat je eraan kunt doen.
Waarom slapen bij parkinson lastiger kan zijn
Slecht slapen kan een grote impact hebben op je dagelijks leven. Gelukkig zijn er verschillende manieren om je nachtrust te verbeteren. Door inzicht te krijgen in de oorzaken en oplossingen, kun je samen met je zorgverlener werken aan een betere nachtrust.
Moeite met inslapen en doorslapen
Veel mensen met parkinson hebben moeite met inslapen of worden meerdere keren per nacht wakker. Dit komt doordat de slaap minder diep is en motorische problemen zoals spierstijfheid en pijn het moeilijk maken om comfortabel te liggen. Daarnaast kan omdraaien in bed lastiger worden, wat je nachtrust verder verstoort.
Rusteloze benen (Restless Legs en PLMD)
Sommige mensen ervaren een kriebelend, tintelend of branderig gevoel in de benen, dat alleen verdwijnt door te bewegen. Dit wordt Restless Legs Syndrome (RLS) genoemd en kan het inslapen bemoeilijken. Daarnaast kunnen de benen onbewust ritmisch bewegen tijdens de slaap (PLMD), wat ervoor zorgt dat je vaker wakker wordt.
Slaapaanvallen overdag (EDS)
Sommige mensen met parkinson ervaren extreme slaperigheid overdag of plotselinge slaapaanvallen. Dit heet Excessive Daytime Sleepiness (EDS) en kan een bijwerking zijn van dopaminemedicatie. Hierdoor kun je moeite hebben om wakker te blijven en alert te blijven bij dagelijkse activiteiten.
REM-slaapgedragsstoornis (RBD)
Bij REM-slaapgedragsstoornis (RBD) lukt het de hersenen niet om je spieren volledig te ontspannen tijdens de slaap. Hierdoor kun je gaan praten, bewegen of zelfs agressieve bewegingen maken in je slaap. Dit kan gevaarlijk zijn voor jou en je partner, maar is vaak goed te behandelen.
8 tips voor een betere nachtrust met parkinson
Wil je je slaap verbeteren? Deze tips helpen je om beter in- en door te slapen:
1. Creëer een vast slaapritueel
Een rustgevende routine helpt je lichaam zich voor te bereiden op de nacht. Vermijd schermen en kies voor ontspanning, zoals muziek of een warme douche.
2. Houd een vast ritme aan
Sta elke dag rond dezelfde tijd op en ga op een vast moment naar bed, ook na een slechte nacht. Dit helpt je biologische klok.
3. Blijf overdag wakker na 15.00 uur
Probeer dutjes te vermijden, zeker na 15.00 uur. Als je echt rust nodig hebt, beperk een dutje tot maximaal 40 minuten.
4. Zorg voor voldoende daglicht
Daglicht helpt je biologische klok goed te functioneren. Probeer dagelijks naar buiten te gaan, vooral in de ochtend.
5. Eet en drink met beleid
Een volle maag kan je slaap verstoren. Drink ‘s avonds minder om nachtelijk wakker worden door een volle blaas te voorkomen.
6. Maak je slaapkamer rustgevend
Een donkere, stille en koele slaapkamer bevordert een goede nachtrust. Vermijd blauw licht en digitale apparaten.
7. Gebruik satijnen lakens of pyjama
Dit kan helpen als je moeite hebt met omdraaien in bed. De gladde stof maakt bewegen makkelijker.
8. Overweeg apart slapen
Word je ‘s nachts vaak wakker door je partner? Dan kan apart slapen helpen om beter door te slapen.
Een goed moment om over je slaap te praten is nu
Slecht slapen kan je overdag moe en futloos maken, waardoor dagelijkse activiteiten lastiger worden. Merk je dat je nachtrust verslechtert of dat je klachten toenemen? Ga in gesprek met je zorgverlener en ontdek wat je kunt doen. Wil je goed voorbereid het gesprek aangaan? Gebruik de gesprekshulp om overzicht te krijgen van jouw klachten en behoeften.
5-5 Regel
Ondanks dat de ziekte van Parkinson voor ieder persoon anders verloopt, wordt in de praktijk vaak gebruik
gemaakt van de 5-5 regel. Dit helpt jou en je arts om alert te blijven op het vorderen van de ziekte. Met deze
regel wordt het volgende bedoeld: wanneer je 5 jaar de ziekte van Parkinson hebt heeft en minimaal 5 keer per
dag hiervoor Levodopa tabletten slikt, heb je een extra bespreekmoment met je arts. Je bespreekt hoeveel uur per
dag het goed gaat (on-momenten), hoeveel last je hebt van te veel medicatie in het bloed (dyskinesieën) of te
weinig (wearing off-moment) en of je last hebt van bijwerkingen van overige medicatie. Ook wordt besproken hoe
vaak “on” en “off” momenten elkaar afwisselen (on-off fluctuaties) en of het effect van je medicijnen nog
voorspelbaar is en hoe belastend dat voor je is. Je bespreek daarna samen of je klachten met je huidige
medicatie voldoende behandeld worden.
Weet je zeker dat je deze site wilt verlaten?
Er wordt in uw browser een nieuw tabblad geopend waarmee u een andere website met aanvullende
informatie kunt bekijken.
AbbVie is niet verantwoordelijk voor de inhoud of links van die website en AbbVie stemt niet zondermeer in met
de links waar die website naar verwijst. Wees u er zich van bewust dat deze andere website mogelijk andere
standaardvoorwaarden heeft en een andere regeling voor de gegevensbescherming hanteert. AbbVie is hier niet voor
verantwoordelijk. Andersom betekent de verwijzing van AbbVie naar deze website NIET dat verdermetparkinson.nl of
AbbVie wordt goedgekeurd door de website waarnaar wordt verwezen.
Ga door
Meer lezen over Eten en voeding bij parkinson.
Meer lezen over Schommelingen in de werking van de medicijnen.
Meer lezen over de 5-5 regel.