Spraakproblemen bij parkinson

Parkinson kan invloed hebben op hoe je spreekt. Misschien merk je dat je zachter praat, minder goed articuleert of dat je spreektempo verandert. Je stem kan hees klinken of juist monotoon. Ook stotteren of mompelen komt voor.

Spraakproblemen kunnen je onzeker maken, maar gelukkig is er vaak iets aan te doen. In deze tekst lees je hoe de klachten ontstaan en wat je zelf én samen met anderen kunt doen om je verstaanbaarheid te verbeteren.

Hoe ontstaan spraakproblemen bij parkinson?

Spraakproblemen worden meestal veroorzaakt door stijve of verzwakte spieren. Parkinson heeft invloed op spieren in het hele lichaam, dus ook op de spieren waarmee je ademt, slikt en praat.

• Ademhalingsspieren kunnen zwakker worden, waardoor je zachter gaat praten.
• Tong- en mondspieren raken minder krachtig, wat praten en articuleren moeilijker maakt.
• Stembanden sluiten minder goed, waardoor je stem hees of zacht klinkt.
• Soms blijft speeksel hangen, wat spreken verder belemmert.

Het kost dan meer moeite om duidelijk te praten. Toch is het belangrijk om te blijven oefenen. Want: hoe meer je spreekt, hoe sterker je spraakspieren blijven.

Wat kun je doen bij spraakproblemen?

Een logopedist die ervaring heeft met parkinson kan veel betekenen. Samen kijken jullie wat jij nodig hebt. Bijvoorbeeld:

• Oefeningen voor luid en duidelijk spreken
• Advies over spreektempo en toonhoogte
• Tips voor dagelijkse communicatie

Een voorbeeld van zo’n behandeling is PLVT (Pitch Limiting Voice Treatment). Deze methode helpt je stem sterker en verstaanbaarder te maken. Je oefent in korte sessies, meestal 4 tot 8 weken.

Via de zorgzoeker van ParkinsonNet vind je logopedisten die gespecialiseerd zijn in parkinson.

Praktische tips voor jezelf

Blijf vooral oefenen met spreken. Dit helpt om je spraakspieren actief te houden. Probeer daarnaast het volgende:

• Spreek als je uitgerust bent
• Praat rustig en in korte zinnen
• Gebruik duidelijke pauzes
• Kijk je gesprekspartner aan
• Vraag of je goed begrepen wordt
• Schrijf steekwoorden op als praten lastig is

Tips voor naasten

Als naaste kun je veel betekenen in het gesprek. Geef ruimte, toon geduld en moedig aan:

• Kies een rustig moment zonder afleiding
• Kijk elkaar aan tijdens het gesprek
• Luister met aandacht en onderbreek niet
• Zeg eerlijk als je iets niet goed hebt verstaan
• Gebruik pen en papier als dat helpt

Samen lukt het beter. Blijf in gesprek, ook als het soms wat meer tijd of moeite kost.

Een goed moment om je stem te laten horen is nu

Er zijn verschillende mogelijkheden die je kunnen helpen om beter en duidelijker te spreken. Bespreek samen met je zorgverlener of logopedist welke aanpak het beste bij jou past. Gebruik de gesprekshulp om je klachten op een rij te zetten en je gesprek goed voor te bereiden.