Autorijden bij parkinson

Autorijden geeft je de ruimte om te gaan en staan waar je wilt. Maar met parkinson kan autorijden soms ingewikkelder worden. Trillen, stijfheid of traag denken kunnen invloed hebben op je rijgedrag. Ook kan het lastiger zijn om meerdere dingen tegelijk te doen in het verkeer.

Vraag je je af of je nog veilig kunt rijden? Of ben je niet zeker van de regels rondom autorijden en parkinson? Je bent niet de enige. Lees verder en ontdek wat je kunt doen om veilig en met vertrouwen de weg op te blijven gaan.

De invloed van parkinson op autorijden

Vroeg of laat komt de vraag: mag ik nog autorijden? Zowel de motorische als niet-motorische symptomen van parkinson kunnen je rijvaardigheid beïnvloeden.

Motorische symptomen die het rijden kunnen belemmeren:

• Trillen of stijfheid kan het sturen, remmen en schakelen moeilijker maken.
• Overbeweeglijkheid (dyskinesie) kan de controle over het voertuig verminderen.
• Vertraagde reacties kunnen het lastiger maken om snel in te grijpen in gevaarlijke situaties.

Niet-motorische symptomen die een rol spelen:

• Vertraagd denken: het inschatten van situaties en reageren op verkeer kan lastiger worden.
• Moeite met dubbeltaken: tegelijkertijd sturen, spiegelen en schakelen kan ingewikkelder worden.
• Slaapproblemen of slaperigheid overdag: dit kan leiden tot verminderde alertheid achter het stuur.
• Problemen met zicht: zoals moeite met contrast zien of dubbelzien.

Wanneer is een rijtest nodig?

Volgens de wet moet je een rijtest doen als een aandoening invloed kan hebben op je rijgeschiktheid. Dit geldt ook voor parkinson. Je bent zelf verantwoordelijk om dit bij het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen) te melden.

Wanneer is een rijtest verstandig?

• Je merkt dat je trager reageert in het verkeer.
• Je hebt moeite met meerdere handelingen tegelijk uitvoeren.
• Je ervaart on-/off-episodes tijdens het rijden.
• Je hebt last van slaperigheid of verminderd zicht.

Bij twijfel is het altijd goed om een rijtest te doen. Dit helpt om in te schatten of je veilig kunt blijven rijden.

Wat gebeurt er tijdens een rijtest?

Een rijtest is geen examen. De test duurt ongeveer 30 minuten en een CBR-expert beoordeelt of je nog veilig kunt rijden. Hij of zij heeft kennis van parkinson en kan adviseren over mogelijke aanpassingen aan je auto. Na afloop wordt meestal direct een besluit genomen. Dit is maximaal 5 jaar geldig. Ben je het niet eens met de uitslag? Dan kun je bezwaar maken via de website van het CBR. Als je situatie verandert, bijvoorbeeld door medicatie-aanpassingen, kun je altijd een nieuwe rijtest aanvragen.

Hoe meld je parkinson bij het CBR?

In Nederland is er geen wettelijke meldplicht, maar je mag andere weggebruikers niet in gevaar brengen. Als je een ongeluk veroorzaakt zonder je rijgeschiktheid te laten beoordelen, kun je strafbaar worden gesteld. Daarom is het verstandig om bij het CBR je rijgeschiktheid te laten beoordelen.

De stappen om je rijgeschiktheid te laten beoordelen:

1. Vul een Gezondheidsverklaring in via Mijn CBR of bij je gemeente.
2. Je arts stelt een medisch rapport op met details over je symptomen, medicatie en aandoening.
3. Het CBR beoordeelt je rijgeschiktheid en bepaalt of een rijtest nodig is.
4. De rijtest wordt afgenomen door een deskundige van het CBR om te beoordelen of je veilig kunt blijven rijden.

De kosten voor de Gezondheidsverklaring bedragen € 45,25 (prijspeil 2025). Als je geen eigen auto hebt, komen er extra kosten bij voor een lesauto.

Wat als je niet meer mag autorijden?

Als je rijbewijs niet wordt verlengd, heeft dat impact op je mobiliteit. Gelukkig zijn er alternatieven:

• Gebruik een (elektrische) fiets of brommobiel als alternatief vervoermiddel.
• Vraag een familielid, vriend of buur om te rijden.
• Maak gebruik van deeltaxi’s of vervoersdiensten zoals Valys of WMO-vervoer.
• Kijk naar openbaar vervoer als dat een optie is in jouw woonplaats.

Een goed moment om over autorijden te praten is nu

Twijfel je over je rijgeschiktheid? Of wil je weten hoe je veilig kunt blijven rijden? Ga in gesprek met je zorgverlener of ergotherapeut en ontdek wat je opties zijn. Wil je goed voorbereid het gesprek aangaan? Gebruik de gesprekshulp om inzicht te krijgen in jouw situatie en vragen.